Kısaca
- Türkiye’de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğu tahmin ediliyor ve hastalık hızla yaygınlaşıyor.
- Uzmanlar erken tanı, kişiye özel tedavi ve yeni teknolojilerin hastalığın kontrolünde büyük önem taşıdığını vurguluyor.
- GLP-1 grubu ilaçların hekim kontrolü olmadan kullanılmaması gerektiği belirtildi.
Dünya Diyabet Günü kapsamında Acıbadem Ataşehir Hastanesi’nde düzenlenen etkinlikte, diyabetin erken tanısı, organ hasarları, GLP-1 ilaçlarının doğru kullanımı ve yeni tedavi teknolojileri ele alındı. Etkinlikte üç hasta da tedavi öykülerini paylaştı.
Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nden Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, Türkiye’de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin edildiğini belirtti. Yılmaz, ülkede her 10 yılda görülme sıklığının yüzde 100 arttığını ve ikiye katlandığını söyledi.
Yılmaz, diyabetin kalp-damar ve böbrek hastalıkları, hipertansiyon, obezite, görme kaybı ve bacak ampütasyonlarının temel nedenlerinden biri olduğunu ifade etti. Diyaliz tedavisi gören hastaların yaklaşık yarısında sorunun diyabete bağlı geliştiğini aktaran Yılmaz, erken dönemde önlem alınmasının hem organları koruduğunu hem de tedavinin ekonomik yükünü azalttığını vurguladı.
Diyabet tedavisinde kullanılan teknolojilerin son yıllarda önemli ölçüde değiştiği belirtildi. Yılmaz, sürekli glikoz ölçen sensörlerin, günde dört-beş parmak ölçümünün göremediği değişimleri ortaya çıkardığını söyledi ve zamanla insülin iğnelerinin de tarihe karışacağını ifade etti.
Acıbadem Ataşehir Hastanesi’nden Doç. Dr. Seher Tanrıkulu, teknoloji seçiminin hastanın ihtiyaçlarına göre yapılması gerektiğini belirtti. Tanrıkulu, sensör ve insülin pompalarının diyabetli çocukların ailelerindeki gece kaygısını azaltabildiğini söyledi.
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Çelik, Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon diyabetli olduğunu, 2050 yılında bu sayının 850 milyonun üzerine çıkmasının beklendiğini aktardı. Çelik, Türkiye’nin diyabet görülme sıklığında Avrupa’da ilk sırada yer aldığını, ülkede prevalansın yüzde 16,5’e ulaştığını ve hasta sayısının 15 milyona yakın olduğunun tahmin edildiğini söyledi.
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Tuğçe Apaydın, diyabetin gözden böbreğe, kalp ve damarlardan sinirlere kadar birçok organı etkileyen sistemik bir hastalık olduğunu belirtti. Apaydın, diyabetli bireylerde koroner arter hastalığı riskinin iki kat fazla olduğunu, travmaya bağlı olmayan bacak ampütasyonlarının en önemli nedeninin diyabet olduğunu ve önlenebilir körlük nedenlerinin başında geldiğini ifade etti.
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yaser Süleymanoğlu, cilt altı şeker ölçüm cihazlarının tedavide sağladığı faydaları anlattı. Süleymanoğlu, gün içinde şeker oranının çok değişken olmasının hücreleri yorduğunu ve organlarda bozulmaya yol açabildiğini söyledi. Düzenli ölçümle insülin dozlarının daha doğru yönetilebildiğini belirten Süleymanoğlu, cihazların gece de izleme imkânı sunduğunu ekledi.
Yılmaz, son yıllarda zayıflama iğnesi olarak gündeme gelen GLP-1 grubu ilaçların diyabet tedavisinde önemli bir gelişme olduğunu, ancak hekim değerlendirmesi ve sağlık ekibi kontrolü olmadan kullanılmamaları gerektiğini belirtti. Safra kesesinde taş, amilaz ve lipaz yüksekliği ya da trigliserit düzeyinin 500’ün üzerinde olması gibi durumlarda bu ilaçların uygun olmayabileceğini söyledi. Yılmaz, Türkiye’de bu ilaçların reçetesiz alınabilmesinin ciddi bir sorun olduğunu ve sosyal medyadaki yanlış bilgilerin hastaları tedaviden uzaklaştırabildiğini ifade etti.
Çocukluk yıllarında tenis, buz pateni ve voleybolla ilgilenen 46 yaşındaki Selin Oral, ilerleyen yıllarda ve çocuklarının doğumunun ardından kilo aldı. Yıllar içinde 18 kez diyetisyene başvuran Oral, kalıcı sonuç alamadı ve 108 kiloya ulaştığında obezite ameliyatı düşünmeye başladı. Yapılan değerlendirmede insülin direncinin çok yüksek olduğu belirlendi ve Yılmaz ile sağlık ekibi ilaç tedavisi, beslenme düzeni ve egzersizi kapsayan bir program oluşturdu. Oral, 38 kilo vererek 70’li kilolara indi, önce 10 kilometre yürüdü, ardından koşmaya başladı. Bugün 15-20 kilometrelik koşular yapabilen Oral, Nisan ayında Prag’da 21 kilometrelik yarı maratona hazırlanıyor. Oral, hareket etmek istemediği dönemi anlatarak tedavinin ardından yürümeye ve oğlunun desteğiyle koşmaya başladığını, hareket etmediği gün huzursuz olduğunu söyledi.
İlhan Güngördü, kan şekerinin 600’e çıkarak komaya girdiği ve günlerce hastanede yattığı süreci anlattı. 52 kilo vererek insülini bıraktığını, diyabeti, hipertansiyonu ve karaciğer yağlanmasını yendiğini belirtti.
Retinitis pigmentosa nedeniyle 12 yaşından sonra görme yetisini kaybeden 24 yaşındaki psikolog Nisa Güner’e 17 yaşında Tip 1 diyabet tanısı konuldu. Güner, tanıdan itibaren glikoz sensörü kullandığını, son altı aydır tedavisini dijital insülin pompasıyla sürdürdüğünü söyledi. Sensör ve pompadan gelen verileri ekran okuyucu sayesinde sesli olarak takip ettiğini, glikoz grafiklerini yapay zekâya yükleyerek betimlettiğini belirtti. Güner, pompayı kullanmaya başladığından beri sorun yaşamadığını ve İstanbul’da beş ay tek başına yaşayarak bağımsız biçimde hayatını sürdürdüğünü ifade etti.
Etkinlikte İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin, Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde izlenen 11 bin 270 diyabet hastasının verilerini ilk kez paylaştı. Buna göre diyabet tanısı konulan her 10 hastanın 7’sinde aşırı kiloluluk veya obezite bulunuyor. Hastaların yüzde 46’sında karaciğer yağlanması görülüyor ve her iki hastadan biri kalp-damar hastalıklarıyla ilgili sorunlar yaşıyor. Tedaviye başlandıktan sonra hastaların hemoglobin A1c değerlerinin dünya ortalamasının altına gerilediği belirtildi.
Yılmaz, bu verilerin diyabetin doğru yönetildiğinde korkulan bir hastalık olmaktan çıkabildiğini gösterdiğini söyledi. DİYAM bünyesinde 100 bin diyabet hastasının kaydını tutmayı hedeflediklerini belirten Yılmaz, bu hedefe ulaşılması halinde dünyanın en büyük diyabet veri kaynaklarından birinin oluşturulacağını ifade etti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
