İBB’den Aslan: İstanbul’un ulaşım ağı 402,6 kilometreye ulaştı

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi’ne katılarak iki ayrı etkinlikte konuştu. Aslan, Sürdürülebilir Ulaşım etkinliğinin açılış konuşmasını yaptı ve ardından Paris Anlaşması’nın hayata geçirilmesinde yerel ve bölgesel liderlik programına katıldı.

Açılış konuşmasında Aslan, kent yönetimlerinin temel sorumluluğunun iklim krizinin etkilerini azaltmak, kentleri afetlere hazırlamak ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürekliliğini sağlamak olduğunu söyledi. Ulaşım sistemlerinin kent yaşamının sürekliliği için vazgeçilmez olduğunu, aynı zamanda sera gazı emisyonlarının önemli kaynaklarından biri olduğunu belirten Aslan, İstanbul’da ulaşımın hem gündelik ihtiyaçlar hem de iklim riskleri gözetilerek planlandığını ifade etti.

Aslan, metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı bir ağa yatırım yapıldığını, yaya ve bisiklet ulaşımının da bu ağın parçası olarak görüldüğünü söyledi. İstanbul’un toplam raylı sistem ağının bugün 402,6 kilometreye ulaştığını belirten Aslan, son yedi buçuk yılda deniz ulaşımında 11 yeni hattın hizmete açıldığını, Şehir Hatları ile her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşındığını aktardı. 600 kilometreyi aşan bisiklet yolu ağının büyütüldüğünü ve ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisikletin kullanıma sunulduğunu da ekledi.

Aslan, Avrupa Birliği finansmanı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi’ne dikkat çekti. Hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmalarıyla İstanbulluların günlük ulaşım deneyimlerinin dinlendiğini belirten Aslan, kurumların, uzmanların ve sivil toplumun katkısıyla 11 pilot uygulama önerisi geliştirildiğini söyledi. Bu öneriler arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatlarının yer aldığını ifade etti.

Afetlere hazırlık

Aslan, ulaşım planlanırken aşırı hava olayları ve afet risklerinin de hesaba katıldığını, asıl hedefin yalnızca kriz anında müdahale değil, ulaşım ağının önceden hazırlanması olduğunu söyledi. İstanbul SKUP Aşama II Uygulama Planı Projesi kapsamında hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası’nın bu çalışmaların somut çıktılarından biri olduğunu belirtti. Deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini, kritik altyapı unsurlarının ve öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini aktardı. Bu analizlere dayanılarak afet öncesi hazırlık, afet anında ulaşımın sürekliliği ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsayan stratejilerin geliştirildiği ifade edildi.

Moderatörün sorularını yanıtlayan Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir İstanbul oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Bu doğrultuda 2021 yılında İklim Değişikliği Eylem Planı’nın, 2023 yılında Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’nın ve 2025 yılında Yeşil Şehir Eylem Planı’nın hayata geçirildiğini belirtti. Hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını aktardı.

Aslan, yerel yönetimlerin temel sorununun üstlendikleri sorumluluklarla sahip oldukları kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu söyledi. İklim finansmanına erişimin önemli bir engel oluşturduğunu belirten Aslan, belediyelerin güçlü projelerinin ve stratejik hedeflerinin bulunmasına rağmen bu projeleri hayata geçirmek için gerekli uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana her zaman ulaşılamadığını ifade etti. Yerel yönetimlerin yalnızca yatırımların uygulanma aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini savundu.

Aslan, yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olmasının bir diğer sorun olduğunu belirterek, iklim değişikliğinin idari sınırları tanımadığını ve tüm kurumlarla güçlü koordinasyon gerektirdiğini söyledi. Bir taşkının yalnızca dere yatağında değil evlerde, yollarda ve altyapıda da etkili olduğunu belirten Aslan, taşkın riskinin dere havzası, yapı stoku, ulaşım ağı ve kritik altyapı birlikte değerlendirilmeden ele alınamayacağını ifade etti. Kurumların aynı veriler üzerinden ortak kararlar alabildiği bir planlama anlayışına ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Aslan, "Riski birlikte göremezsek, çözümü de birlikte üretemeyiz" dedi. Kurumlar arası veri paylaşımının teknik bir iş birliği meselesi olmanın ötesinde kentin güvenliği ve insan hayatının korunması meselesi olduğunu belirtti.

Aslan, iklim politikalarının sosyal boyutunun da unutulmaması gerektiğini söyledi. Yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi, yeni eşitsizliklere yol açılmaması gerektiğini ifade etti.

Mega kentlerin ihtiyaç ölçeğinin büyük olduğunu belirten Aslan, büyük finans kaynaklarda ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlattı ve dört öneri sundu. Birincisi, yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılması. İkincisi, belediyelerin iklim projelerini hayata geçirebilmesi için doğrudan erişilebilir, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanının sağlanması. Üçüncüsü, ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının oluşturulması. Dördüncüsü, iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ve kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınması.

Aslan, İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliği yapmaya açık olduklarını belirterek konuşmasını tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı