Kısaca
- Memorial Göztepe Hastanesi Akciğer Merkezi’nden Prof. Dr. Hasan Fevzi Batırel, akciğer kanserinde erken tanının önemine dikkat çekti.
- Geçmeyen ya da karakter değiştiren öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ses kısıklığı, açıklanamayan kilo kaybı ve kanlı balgam değerlendirilmelidir.
- Hiç sigara içmemiş kişilerde de hastalık görülebilirken elektronik sigaraların zararsız olmadığı belirtildi.
Akciğer kanseri, dünya genelinde kanser kaynaklı ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer almayı sürdürüyor. Memorial Göztepe Hastanesi Akciğer Merkezi’nden Prof. Dr. Hasan Fevzi Batırel, erken belirtiler ve tedavi yaklaşımları hakkında bilgi verdi.
Hastalığın erken evrede belirti vermeyebilmesi tanı sürecini geciktirebildiğinden, özellikle uzun süren ya da karakter değiştiren öksürüklerin göz ardı edilmemesi gerekiyor.
Geçmeyen veya karakter değiştiren öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ses kısıklığı, açıklanamayan kilo kaybı ve kanlı balgam, akciğer kanserinde görülebilen belirtiler arasında. Bu şikâyetler her zaman kanser anlamına gelmese de uzun sürmeleri, giderek artmaları ya da alışılmış belirtilerden farklılaşmaları halinde hekim tarafından değerlendirilmeli. Kanlı balgam görüldüğünde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
Sigara dışındaki risk faktörleri
Sigara kullanımı akciğer kanserinin en önemli risk faktörlerinden biri kabul ediliyor. Bununla birlikte hiç sigara içmemiş kişilerde de hastalık gelişebiliyor. Pasif içicilik, hava kirliliği, radon gazı, asbest gibi mesleki maruziyetler ve ailesel yatkınlık da risk değerlendirmesinde dikkate alınmalı. Tütün kullanımının bırakılması ve kanserojen maddelere maruziyetin azaltılması riski düşürmek için temel adımlar.
Elektronik sigara üzerine
Elektronik sigaraların geleneksel sigaraya kıyasla daha zararsız olduğu düşüncesi, bu ürünlerin sağlık risklerinin fark edilmemesine yol açabiliyor. Oysa elektronik sigaraların oluşturduğu aerosol; nikotin, kanserojen kimyasallar, ağır metaller ve akciğerlerin derinliklerine ulaşabilen küçük parçacıklar içerebiliyor. Uzun vadeli etkiler ve akciğer kanseriyle ilişkisi konusunda araştırmalar sürüyor; ancak bu ürünlerin zararsız olduğu söylenemiyor. Geleneksel sigara ile birlikte kullanılmaları da riski ortadan kaldırmıyor.
Tarama ve tedavi
Düşük doz bilgisayarlı tomografi, uygun risk grubundaki kişilerin taranmasında kullanılabiliyor. Tarama kararı yaş, sigara öyküsü ve diğer risk faktörleri doğrultusunda hekim tarafından veriliyor. Görüntülemede saptanan her akciğer nodülü kanser anlamına gelmiyor; nodülün özelliklerine göre takip ya da ileri inceleme planlanıyor.
Tanı konulduğunda tedavi; hastalığın evresi, tümörün özellikleri ve kişinin genel sağlık durumu gözetilerek belirleniyor. Cerrahi, kemoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve radyoterapi tek başına ya da birlikte uygulanabiliyor. Ameliyat öncesi ya da sonrası ilaç tedavileri de gündeme gelebiliyor ve plan, patolojik bulgular ile gerekli moleküler testlere göre kişiye özel hazırlanıyor.
Video yardımlı torakoskopik cerrahi (VATS) ve robotik cerrahi gibi minimal invaziv yöntemler, uygun hastalarda açık cerrahiye alternatif olabiliyor. Daha küçük kesilerle yapılan bu yöntemlerde ameliyat sonrası ağrının azalması, hastanede kalış süresinin kısalması ve günlük yaşama daha hızlı dönüş gibi avantajlar sağlanabiliyor. Yöntem seçimi tümörün yeri ve yaygınlığı ile hastanın genel durumuna göre yapılıyor.
Tedavide göğüs cerrahisi, göğüs hastalıkları, medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi, radyoloji ve patoloji uzmanlarının iş birliği önem taşıyor. Multidisipliner değerlendirme ile tedavi planı bütüncül biçimde oluşturuluyor. Tedavi sonrası düzenli kontroller ve yeni ya da artan şikâyetlerin sağlık ekibiyle paylaşılması da sürecin önemli parçası.
Öne çıkan üç adım
Uzun süren, giderek artan ya da karakter değiştiren öksürük mutlaka hekim tarafından değerlendirilmeli. Kanlı balgam görüldüğünde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Sigara kullanımı ve diğer risk faktörleri bulunan kişiler uygun tarama seçeneklerini hekimleriyle konuşmalı.
Sigaradan uzak durmak, risk faktörlerini azaltmak ve belirtileri ertelememek mücadelede kritik önem taşıyor. Her uzun süren öksürük kanser belirtisi değildir; ancak nedeni araştırılmadan göz ardı edilmemeli.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
